Dec 21 2008
Ekonomiczne przyczyny i konsekwencje pierwszej wojny światowej
a)przyczyny – głównie ekonomiczne sprzeczności mocarstw kolonialnych(w Afryce i Azji),antagonizmy o granice(Niemcy i Francja,Austria i Serbia,Niemcy i Rosja),nacjonalizm i zbrojenia („zbrojny pokój”),zamach w Sarajewie – pretekst(1882-trójprzymierze,1904-Ententa – znacznie wcześniej dążono ku wojnie np.kryzysu marokańskie i wojny bałkańskie)
b)przebieg a gospodarka-wojna pozycyjna wymagała dużego zaangażowania gospodarki(długotrwały charakter)-wojna materiałowa,mobilizacja na dużą skalę=wolny wzrost,zatrudnienie kobiet;nie udał się niemiecki plan(blitzkrieg)
-wojna maszynowa-czołgi(‘16),samoloty,działa,gazy bojowe,łodzie podwodne,lotniskowce,balony
-blokada morska państw centralnych(nieprzełamana w V 1916 – bitwa jutlandzka),zajęcie niemal całych kolonii niemieckich przez Anglików,Francuzów i Japończyków,przyłączanie się do Ententy Włoch(‘15),Rumunii(‘16),USA(‘17),Chiny i państw amerykańskich(‘17-’18),wielki zasięg działań,olbrzymie zaangażowanie środków przemysłowych i ludzkich
-konwersja gospodarki na potrzeby wojenne(pierwsze Niemcy od Hindenburga)-mobilizacja gospodarki,priorytetowy przemysł zbrojeniowy,przymus pracy,trudności w rolnictwie,militaryzacja przemysłu,rekwizycje,państwowa kontrola zatrudnienia,cen i płac,zakaz strajków,system kartkowy,brak materiałów,nastroje pacyfistyczne i rewolucyjne wśród robotników,olbrzymie straty w wyniku działań wojennych(ludnościowe-front+choroby,materialne-rolnictwo,pśrednie-rabunkowa eksploatacja lasów i węgla,żegluga sparaliżowana przez U-booty niemieckie-nieograniczona wojna podwodna od 1917)
-z punktu widzenia gospodarczego państwa centralna były przegrane od początku(2:1,Ententa 51% produkcji światowej i 57 mld$;centralne-19% i 24 mld$)
c)skutki-system wersalski(obarczenie Niemiec winą),Liga Narodów, reparacje obciążające Niemcy-okupacja zagłębia Ruhry
-zmiany terytorialne(Republika Weimarska-strata kolonii,rozpad Austro-Węgier,nowe państwa-Polska,państwa bałtyckie,Finlandia,Węgry,Czechy,SHS-od 1929 Jugosławia,Irlandia od 1921),rewolucja w Rosji(‘17),próby na Węgrzech(Bela Kun na 4 miesiące stworzył republikę rad),rewolucje republikańskie w Austrii,Finlandii i Turcji(Kemal Pasza-Ataturk),wzrost potęgi USA(z dłużnika wierzycielem państw europejskich,niezniszczone wojną i nie przestawiły gospodarki), korzyści dla państw neutralnych (Szwajcaria,Szwecja,Holandia,Hiszpania),kryzys rekonwersji(Mussolini u władzy).
Comments Off