Dec 21 2008
Charakterystyka gospodarki wojennej 1939-1945(Niemcy,ZSRR,USA,W.Brytania)
a)Niemcy-wzrost potencjału ekonomicznego poprzez aneksje i eksploatacje krajów podbitych,doktryna wielkoobszarowej gospodarki=Niemcy centrum przemysłowym Europy-reszta dostarcza surowców(jak kraje neutralne),siły roboczej i żywności.Po Stalingradzie „wojna totalna”,drastyczne ograniczenie produkcji cywilnej,przymus,pracy robotników,metody pracy przymusowej w fabrykach i rolnictwie-zatrudnianie siły roboczej,od poł ‘44 deorganizacja przemysłu,załamanie produkcji,brak surowców,naloty aliantów.Gospodarka niemiecka nie wytrzymała walki na kilka frontów i trzykrotnej przewagi aliantów,niewykorzystanie na początku wojny obcej siły roboczej i obcego potencjału militarnego(mniejszości w ZSRR),klęska blitzkiregu.Nie wytrzymanie demograficzne frontu wschodniego(pod koniec ‘43 było tam 2:1 jeśli chodzi o liczbę żołnierzy,Rosjanie bez trudu odbudowywali tracone dywizje).
b)ZSRR-utrata znacznej części terytorium,ewakuacja zakładów przemysłowych(za Ural),’41-Państwowy Komitet Obrony kierowany przez Stalina,zarządzający całym państwem(wszystko podporządkowane obronie),’41-pakt o nieagresji z Japonią-jeden front, maksymalna produkcja środków przypada na lata ‘43-’44 – przewyższenie produkcji niemieckiej(znakomite czołgi-T-34,samoloty-Jaki i katiusze).Aktywizacja bazy surowcowej na Syberii,praca w łagrach i więźniów niemieckich,pomoc w ramach Lend-lease Act,priorytet wyżywienia armii-system kartkowy dla ludności cywilnej(wojenna aprowizacja),wojenne zarządzanie siłą roboczą.Główny ciężar wojny spoczywał na ZSRR-olbrzymi wysiłek społeczeństwa wymuszony został przez państwo totalitarne
c)USA-III ‘41-Lend-lease Act,dostawy broni,żywności,surowców,sprzętu inwestycyjnego państwom koalicji antyhitlerowskiej,olbrzymi potencjał ekonomiczny przestawiono na potrzeby wojny-szybka budowa silnej armii i floty,likwidacja bezrobocia-rozwój gospodarczy Stanów,’42-większa produkcja niż wszystkie państwa Osi razem wzięte,rozwój rolnictwa-brak reglamentacji, jedynie ograniczenie produkcji towarów luksusowych.Sięgnięcie do rezerw siły roboczej(młodociani,emeryci,kobiety, robotnicy z krajów neutralnych).
d)Wlk. Brytania-nieprzygotowana w okresie „dziwnej wojny”,strata sprzętu pod Dunkierką.Od V ‘40 Churchill tworzy program przyspieszonej militaryzacji gospodarki;wygranie bitwy o Anglię i Atlantyk – dzięki intensywnej produkcji i osiągnięciom techniczym,a także metodą walki(konwoje),intensywny rozwój rolnictwa,mobilizacja siły roboczej;gorsza sytuacja w handlu zagranicznym-dług państwowy(uzależnienie się od USA, Kanady i Australii – jednocześnie ruchy narodowo-wyzwoleńcze w koloniach(Indie)
Comments Off